ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੀਣ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |ਵਰਖਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਸ਼ੀਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਬੱਦਲਾਂ ਅੰਦਰ ਇਹ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲ-ਵਾਸ਼ਪਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਜਲ-ਵਾਸ਼ਪਾ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਉਤਲੀਆਂ ਠੰਡੀਆਂ ਪਰਤਾਂ  ਵਿੱਚ ਠੰਡੇ ਹੋ ਕੇ ਜਲ ਕਣਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਵਰਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰ੍ਹਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਪਾਣੀ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣਕ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ | ਇਹੋ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਮ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ |ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮਝ ਹੈ | ਪਾਣੀ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਅਨਮੋਲ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ | ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ|

ਪ੍ਰਸ਼ਨ - ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ ?

          ਪਾਣੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ                      ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਛਾਣ                      ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ 

2. ਕਿਹੜਾ ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

     ਗਰਮ                                       ਖੂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ                            ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ 

3.  ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ  ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕਿਵੇਂ  ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ?

      ਨਲ ਰਾਹੀਂ                          ਸਿੰਮ ਕੇ                                 ਨਦੀਆਂ ਰਾਹੀਂ 

4. ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਅਨਮੋਲ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?

        ਮੀਂਹ                            ਧਰਤੀ                                        ਪਾਣੀ 

5. ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ  ਵਿੱਚ ਕਿਸ  ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ  ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ  ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ?

      ਜੀਵਾਣੂ  ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ                        ਰਸਾਇਣਕ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ                     ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤਿਤਲੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਗ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਫੁੱਲ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲ ਫਲ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਹਰ ਫਲ਼ ਪਹਿਲਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ |ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਤਲੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਚੂਸਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਹ ਹੀ ਸਾਡੀ ਖੁਰਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਅਸੀ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹਾਂ ਪਰ ਅਸੀਂ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ  ਹਾਂ | ਤਿੱਤਲੀਆਂ , ਪਤੰਗੇ , ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਹੀ ਫੁਲਾਂ ਦੇ ਪਰਾਗ ਕਣ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਫੁੱਲ ਤਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਫਲ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ | ਤਿਤਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ | ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ-ਕੀਟ ਹਾਂ | ਸਾਡੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਫਸਲਾਂ  ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |

1. ਹਰ ਫਲ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ  ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?

    ਪੱਤੇ ਦੀ                          ਫੁੱਲ ਦੀ                    ਪਤੰਗੇ ਦੀ 

2. ਇਸ ਪੈਰ੍ਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹੜੇ  ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ  ਹਨ ?

      ਪਤੰਗੇ                            ਕੀਟ                   ਤਿਤਲੀਆਂ 

3.   ਤਿਤਲੀਆਂ ਕਿਹੜੇ  ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਫੁੱਲ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ?  

      ਪਰਾਗ  ਕਣ                 ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਣ                ਬੀਜ 

4.    ਕੌਣ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ  ਹਨ ?

         ਕਿਸਾਨ                       ਮਿੱਤਰ                       ਤਿਤਲੀ 

5. ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਤਲੀਆਂ ਕਿਸ  ਦਾ ਰਸ ਚੂਸਦੀਆਂ ਹਨ ?

        ਫਲਾਂ ਦਾ                       ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ                  ਫੁੱਲਾਂ  ਦਾ